DNS серверлері
Әдепкі серверлер бірден пайдалануға дайын күйде бапталған. Басқа провайдерлерді немесе байланыс тәсілдерін пайдалану үшін Баптаулар → DNS серверлері бөлімін ашыңыз. Өзгерістер енгізген соң Баптауларды қолдану түймесін басыңыз. Егер DNS қосулы тұрса, баптауларды қолданған кезде қайта қосылады.
Әдепкі серверлер
Келесі серверлер әдепкі бойынша тіркелген. Олардың барлығы сертификатты тексеретін TLS шифрлауын (DoT) пайдаланады және салмақтары бірдей:
| Сервер | Сервер мекенжайы | Сертификаттағы сервер атауы |
|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1:853 | cloudflare-dns.com |
| Quad9 | 9.9.9.9:853 | dns.quad9.net |
8.8.8.8:853 | dns.google |
Жаңа сұраулар қолжетімді серверлер арасында бөлінеді. Егер бір серверге сұрау сәтсіз болса, рұқсат етілген басқа серверлер арқылы қайта әрекет жасалады. Әдепкі баптауларда шифрланбаған DNS-ке ауысу қарастырылмаған.
Серверлерді қосу және өзгерту
Жаңа сервер қосу үшін мына қадамдарды орындаңыз:
- DNS серверлері бөлімінде Сервер қосу түймесін басыңыз.
- Сервер мекенжайы өрісіне IP мекенжайы мен портты енгізіңіз.
- Байланыс тәсілін таңдаңыз. Егер DoT немесе DoH пайдалансаңыз, провайдердің Сертификаттағы сервер атауын көрсетіңіз. Бұл атау IP мекенжайынан өзгеше болуы мүмкін.
- Баптауларды қолдану түймесін басыңыз.
Ең көбі 16 серверге дейін тіркеуге болады. Сервердің Пайдалану қосқышын өшірсеңіз, баптаулары сақталады, бірақ ол сұраулардан, қайта әрекеттерден және денсаулық тексерісінен тыс қалады. Кем дегенде бір қолжетімді серверді қосулы күйде қалдырыңыз.
Байланыс тәсілдері және ашық мәтінді жіберуге рұқсат беру
| Байланыс тәсілі | Мақсаты |
|---|---|
| TLS шифрлауы (DoT) | Сервер сертификатын тексеретін шифрланған DNS. Әдетте 853 портын пайдаланады және негізгі байланыс тәсілі болып табылады. |
| HTTPS шифрлауы (DoH) | HTTPS арқылы сервер сертификатын тексеретін шифрланған DNS. POST /dns-query қолданады және әдетте 443 порты арқылы қосылады. |
| Mudfish UDP / Mudfish TCP | Дәстүрлі Mudfish DNS протоколымен үйлесімді. Сұрауларды шифрлайды, бірақ серверлік аутентификацияны қолдамайды. |
| Ашық мәтінді UDP / Ашық мәтінді TCP | Шифрланбаған қарапайым DNS. Тек нақты рұқсат етілген жағдайларда ғана пайдаланылады. |
Мысалы, Cloudflare-ді DoH ретінде пайдалану үшін сервер мекенжайын 1.1.1.1:443,
ал сертификаттағы сервер атауын cloudflare-dns.com етіп орнатыңыз.
Ашық мәтінді серверлерді қарапайым сұраулар үшін, басқа серверлер қолжетімсіз болғанда резерв ретінде және денсаулық тексерісі үшін бөлек-бөлек рұқсат ету қажет. Біреуіне рұқсат беру екіншісіне автоматты рұқсат бермейді. Бұл сессияда ашық мәтінді DNS жіберілді көрсеткіші DNS қосылғаннан кейін шифрланбаған DNS сұрауының нақты жіберілгенін білдіреді. Бұл күй тіпті сұрау кейін сәтсіз аяқталса да көрсетіледі.
Салмақтар және күйді тексеру (Health Checks)
Салмақ кэште жоқ сұраулардың әрбір серверге қаншалықты жиі жіберілетінін анықтайды. Салмақтары бірдей болса, сұраулар тең бөлінеді. Екі сервер де қолжетімді болғанда, салмағы 2 болатын сервер салмағы 1 болатын серверге қарағанда екі есе көп сұрау қабылдайды. Салмақ 1-ден 100-ге дейінгі мәнді қабылдайды және негізгі мен резервтік серверлердің кезегін анықтамайды.
Күйді тексеру (health check) әдепкіде қосулы және әрбір 30 секунд сайын орындалады, жауап күту уақыты — 2 секундқа дейін. Сәтсіз болған сервер уақытша пайдаланудан алынып тасталады және тексеру сәтті өткенде қайта қосылады. Мерзімді тексеруді өшірсеңіз, белгіленген уақыт өткен соң нақты сұрау арқылы сол серверді қайта сынап көреді.
Егер кейбір серверлерге қосылу мүмкін болмаса немесе қолжетімді сервер мүлде жоқ болса, Бастау/Тоқтату бөлімінде ескерту көрсетіледі. DNS жұмыс істеп тұр деп көрсетілгенімен, жаңа сұраулар орындалмауы мүмкін, сондықтан Баптаулар мәзірінде әр сервердің жеке күйін тексеріңіз.
Mudfish релелік серверлері
Тіркелген серверлер тізімінің астындағы Mudfish релелік серверлері (міндетті емес) бөлімін ашыңыз. Аймақты немесе серверді іздеп, Mudfish UDP немесе Mudfish TCP таңдаңыз, содан кейін Таңдалған серверді қосу, одан кейін Баптауларды қолдану түймесін басыңыз. Бірнеше сервер қосуға болады. Жаңарту түймесі сақталған баптауларды өзгертпестен қолжетімді серверлер тізімін жаңартады.
Егер қолжетімді серверлер болмаса, Ақаулықтарды жою бөлімін қараңыз. Прокси пайдалану үшін SOCKS5 прокси баптауларын тексеріңіз.