Oraliq tugunlar bo'yicha
Agar foydalanuvchi ma'lum bir davlatda yashasa, faqat o'sha davlatdagi oraliq tugunni tanlashi kerakmi?
Albatta yo'q. :-) Maqsadli manzilga (o'yin serveri, video server va h.k.) yetib borish uchun eng tezkor bo'lgan oraliq tugunni tanlashingiz kifoya. Faqatgina mintaqaviy cheklovlarga (region lock) ega bo'lgan o'yin yoki video serverlari bo'lsa, maqsad server sifatida tegishli davlatni tanlashingiz kerak bo'ladi.
AQSH o'yin serveriga ulanish uchun Mudfish'ning AQSH oraliq tugunini tanlagan ma'qulmi?
Albatta yo'q. :-) O'sha maqsadga (o'yin serveri, video server va h.k.) yetib borishda eng tezkor oraliq tugunni tanlasangiz bo'lgani.
O'yin serveriga eng yaqin joylashgan oraliq tugunni ishlatgan yaxshimi?
Har doim ham emas. Agar o'yin serverida mintaqaviy cheklov bo'lsa, o'sha mamlakatdagi oraliq tugunni tanlashingiz shart, ammo unday bo'lmasa, o'zingizga yaqin oraliq tugunni ham, o'yin serveriga yaqin oraliq tugunni ham ishlatishingiz mumkin.
Trafiki kam oraliq tugun yaxshimi yoki ko'p bo'lganimi?
Bu savolga aniq bir javob berish qiyin. Odatda trafigi kam oraliq tugun yaxshiroq hisoblanadi, biroq trafigi ko'p bo'lgan oraliq tugun ushbu trafikni qayta ishlash uchun yetarli unumdorlik va tarmoq o'tkazuvchanligiga ega bo'lsa, yuklama yuqoriligi hech qanday salbiy ta'sir ko'rsatmaydi.
RTT o'rtacha qiymati past bo'lgan server har doim eng yaxshisi emasmi?
Odatda shunday. Biroq faqatgina RTT o'rtacha qiymatining pastligi har doim ham server mukammal ekanini bildirmaydi. RTT o'rtacha qiymati qanchalik past bo'lsa yaxshi, lekin RTT og'ishi (standart og'ish) 0 ga yaqin bo'lgan oraliq tugun yanada yaxshiroqdir. Chunki RTT o'rtacha qiymati paketlar qanchalik tez borib-kelishini ko'rsatsa, RTT og'ishi bu tezlik qanchalik barqarorligini anglatadi. Yaxshi oraliq tugun — nafaqat tez, balki barqaror ishlaydigan tugundir.
Oraliq tugunlarni tavsiya qilish funksiyasi bormi?
Boshqaruv panelida elementni bosib, Sozlamalar yorlig'ini oching. Maqsad server joylashuvini tanlasangiz, tavsiya etilgan marshrutlarni ko'rishingiz mumkin. Oraliq tugun → Oddiy rejim yonidagi kattalashtiruvchi oynani bosib, maqsadni tanlasangiz, oraliq tugunlar bo'yicha baholash ballari (Score) va RTT ma'lumotlarini taqqoslashingiz mumkin.

Qaysi oraliq tugundan foydalanishim kerak?
Oraliq tugunni tanlashda e'tibor qaratish kerak bo'lgan 2 ta muhim oraliq mavjud: 'Foydalanuvchi kompyuteri ↔ Oraliq tugun' oralig'i va 'Oraliq tugun ↔ Maqsad server' oralig'i. Odatda ushbu ikki oraliqda ham RTT o'rtacha qiymati (RTTAvg) va standart og'ishi (RTTStd) past bo'lgan oraliq tugun eng maqbul hisoblanadi.

Har bir element bo'yicha oraliq tugunlar ma'lumotlarini ko'rganingizda, yuqoridagi ikki oraliq ko'rsatkichlari asosida hisoblangan Score (baholash bali), tizim yuklamasi, trafik kabi bir nechta parametrlar ko'rsatiladi. Tanlovda quyidagi ustuvorliklarga e'tibor berish mumkin:
- Score bali
- Trafik
- Tizim yuklamasi
Score bali qanchalik past bo'lsa, shunchalik yaxshi, ammo qolgan omillarni ham hisobga olish lozim.
Agar Full VPN funksiyasidan foydalanayotgan bo'lsangiz, yuqoridagi ikki oraliqdan faqat 'Foydalanuvchi kompyuteri ↔ Oraliq tugun' oralig'ini tekshirish mumkin. Mudfish interfeysidagi 'Holat → Oraliq tugunlar' menyusiga kirsangiz, RTT o'rtacha qiymati va standart og'ishini ko'rishingiz mumkin.

'Avtomatik tanlash' nima degani?
Mudfish v4 da yangi element sotib olinganda, standart oraliq tugun sifatida 'Avtomatik tanlash' belgilanadi. 'Avtomatik tanlash' holatida hozirda siz joylashgan joyga eng yaqin oraliq tugun orqali ulanish konfiguratsiyasi shakllantiriladi.
Oraliq tugun ishlatilsa RTT (ping) kamayadimi?
Rostini aytganda, bunga aniq kafolat berib bo'lmaydi. Qaysi oraliq tugunni ishlatishingizga qarab RTT kamayishi, o'zgarmasligi yoki hatto oshishi ham mumkin. Hatto bepul serverlarga nisbatan yomonroq RTT natijalari bo'lishi ham ehtimoldan xoli emas. Chunki har bir serverning tarmoq yo'nalishi va server holati turlichadir.
RTT uchun jismoniy kechikish (latency) chegaralari mavjud bo'lgani sababli, paketlar eng optimal yo'nalish bo'yicha uzatilganda ham ma'lum bir fizik chegaradan pastga tushib keta olmaydi (yangi suv osti optik kabellari o'tkazilmaguncha).
Shunga qaramay, nima uchun oraliq tugunlardan foydalanish afzalligi haqida "Nega kredit sotib olish kerak?" bo'limida batafsil bayon etilgan.
Oraliq tugundan foydalansam aloqa uzilishlari kamayadimi?
To'g'risini aytganda, bunga to'liq kafolat yo'q. Internet ko'plab provayderlar (ISP) o'rtasidagi peering aloqalari bilan bog'langan ulkan tarmoqdir. Agar ulanmoqchi bo'lgan serveringiz jismonan juda olisda joylashgan bo'lsa, paketlar u yerga yetib borguncha ko'plab provayderlar orqali o'tadi (bular odatda Hop deb ataladi).
Shu sababli yo'nalishdagi oraliq tarmoqlarda tirbandlik (congestion) yoki nosozlik bo'lsa, har doim kechikish yuzaga kelishi yoki ulanish uzilishi mumkin.
Oraliq tugun ishlatilganda ham bu kabi uzilishlar yuz berishi mumkin.
Shunday bo'lsa-da, oraliq tugunlardan foydalanishning foydali jihatlari "Nega kredit sotib olish kerak?" bo'limida batafsil tushuntirilgan.
Oraliq tugun nomida PBE deb yozilgan, bu nimani anglatadi?
PBE — Public Beta Environment qisqartmasi bo'lib, Mudfish'ning yangi funksiyalarini sinash uchun maxsus ajratilgan serverdir. Kredit sotib olmagan foydalanuvchilar ham ushbu oraliq tugundan foydalanishlari mumkin. Biroq bu sof sinov (Beta) maqsadidagi server bo'lgani uchun:
- Oraliq tugun istalgan vaqtda qayta yuklanishi (reboot) yoki dastur qayta ishga tushishi mumkin.
- Oraliq tugun pulli serverga aylanishi mumkin.
- Oraliq tugun o'z faoliyatini to'xtatishi mumkin.
Oraliq tugunni o'zi qanday o'zgartiriladi?
Mudfish'da oraliq tugunni o'zgartirish 2 xil holatda amalga oshiriladi: Birinchisi — "Full VPN rejimi" uchun oraliq tugunni tanlash; Ikkinchisi — "Element" uchun oraliq tugunni tanlash. Har bir holat uchun mos ravishda oraliq tugun tanlanadi, quyida bular batafsil bayon etilgan:
-
'Full VPN rejimi' uchun oraliq tugunni o'zgartirish:
'Mudfish boshqaruv paneli → Sozlamalar → Dastur' menyusiga kirsangiz, Full VPN yorlig'ini ko'rasiz. U yerda oraliq tugunni tanlab, sozlamalarni qo'llashingiz mumkin.

-
'Element' foydalanadigan oraliq tugunni o'zgartirish:
'Mudfish boshqaruv paneli'da foydalanilayotgan element ma'lumotlari mavjud. Ushbu elementni bossangiz, 'Sozlamalar' yorlig'i ochiladi va ushbu yorliq ichida oraliq tugunni o'zgartirish bandi joylashgan bo'ladi.

Oraliq tugun trafigi juda ko'p ko'rinmoqda. Bunda muammo yo'qmi?
Har doim ham unday emas. :-) Mudfish oraliq tugunlari barcha foydalanuvchilar tomonidan birgalikda foydalanilganligi sababli, ayrim foydalanuvchilar ko'p trafik sarflaganida oraliq tugun trafigi yuqori ko'rsatilishi mumkin. Biroq ushbu oraliq tugunning o'tkazuvchanlik quvvati yetarli bo'lsa, bu hech qanday muammo keltirib chiqarmaydi.
Oraliq tugun ma'lumotlaridagi tizim yuklamasida 0/0/0/0 kabi 4 ta raqam nimani anglatadi?

Ushbu qiymatlar mos ravishda: "CPU Steal foizi / IO Wait foizi / Tarmoq kartasi xatolari soni / Tirbandlik darajasi"ni bildiradi. Har birini alohida tushuntiradigan bo'lsak:
-
CPU Steal foizi
Odatda Mudfish oraliq tugunlari VPS (Virtual Private Server) serverlarida joylashgan. Shu sababli bu qiymat oraliq tugun asosiy mashinadan (Host) qancha miqdorda CPU o'g'irlanishiga (CPU Steal) duchor bo'layotganini ko'rsatadi. Bu qiymat qanchalik yuqori bo'lsa, asosiy xost mashinasi protsessor resursini shunchalik cheklayotganini bildiradi. Ya'ni protsessor nisbatan sekinlashib, paketlarni qayta ishlash tezligi pasayishi mumkin.
Masalan, bu qiymat 0 ga qanchalik yaqin bo'lsa, oraliq tugun paketlarni shunchalik silliq qayta ishlayotganini anglatadi. Agar qiymat 100 bo'lsa, tugun ortiqcha yuklama tufayli vaqtincha to'xtab qolganini bildiradi, bu holda paketlarni qayta ishlashda juda katta kechikishlar yuz beradi.
Odatda bu ko'rsatkich 10 dan yuqori bo'lsa, ushbu tugundan foydalanmaslik tavsiya etiladi.
-
IO Wait foizi
Oraliq tugun ma'lum sabablarga ko'ra ko'p miqdorda disk amallarini bajarayotganini bildiradi, bu esa kiritish-chiqarish (I/O) so'rovini yuborgan jarayonlarning sekinlashishiga olib kelishi mumkin.
Odatda 1% dan past ko'rsatkichni e'tiborsiz qoldirish mumkin, ammo bu ko'rsatkich 5% dan yuqori bo'lsa, disk I/O tizimi anomal ishlab pingga salbiy ta'sir ko'rsatish ehtimoli juda yuqoridir.
-
Tarmoq kartasi xatolari (Network Card Errors)
Tarmoq kartasidagi nosozliklar tufayli qancha paketlar yo'qotilganligini ko'rsatadi.
Ushbu ko'rsatkichning paydo bo'lishi paketlar qandaydir sababga ko'ra Mudfish oraliq tugunining o'zida tushirib qoldirilayotganini (drop) bildiradi. Odatda oraliq tugun ko'tara olmaydigan darajada ko'p paketlar kelganda sodir bo'ladi. Agar bu qiymat ozgina bo'lsa ham mavjud bo'lsa, ushbu tugundan foydalanmaslik ma'qul.
-
Tirbandlik darajasi (Congestion)
Mudfish v5.4.2 va undan yuqori versiyalarda ko'rsatiladigan qiymat bo'lib, oraliq tugunning qanchalik bandligini ifodalaydi. Agar qiymat 50 dan yuqori bo'lsa — juda yuqori tirbandlik, 10 dan past bo'lsa — deyarli tirbandlik yo'qligini bildiradi.
Oraliq tugunni 1 ta ishlatish bilan 2 ta ishlatish o'rtasida qanday farq bor?
Bu mavzuga oid batafsil tushuntirish va taqqoslash uchun Oraliq tugunlar (Kengaytirilgan rejim) bo'yicha bo'limiga qarang.
Xitoydagi o'yin serveriga ulanish uchun qaysi oraliq tugundan foydalangan ma'qul?
Xorijdan Xitoy o'yin serverlariga ulanishda quyidagi jihatlarni bilish muhimdir:
-
Xitoy hukumati tomonidan yuritiladigan "Buyuk xavfsizlik devori" (Great Firewall) to'sig'idan o'tishingiz lozim. Siyosiy jihatdan nozik davrlarda xavfsizlik devori xorijdan ulanishlarni yanada qattiqroq bloklaydi.
-
Xitoy provayderlari ham o'zlarining shaxsiy xavfsizlik devorlariga ega va ba'zan xatolik tufayli to'g'ri ulanishlarni ham bloklashi mumkin.
-
Odatda ko'plab o'yin serverlarining xalqaro tarmoqlar bilan aloqa sifati juda past hisoblanadi.
Oraliq tugunni tanlash usuli
Eng muhimi — "Mudfish oraliq tuguni ↔ O'yin serveri" orasidagi RTT standart og'ishi (stddev) kichik bo'lgan tugunni tanlashdir. Ekspert rejimini yoqsangiz, oraliq tugunni tanlash oynasida ushbu ma'lumotlarni ko'rishingiz mumkin.
-
Odatda Gonkong (Hong Kong) oraliq tugunlari materik Xitoy bilan juda yaxshi aloqaga ega bo'ladi.
-
Ba'zan Koreya oraliq tugunlari ham yaxshi ulanishni ta'minlaydi.
-
Faqat RTT o'rtacha qiymatiga qarab tugun tanlasangiz, ping sakrashlari (Ping spike) yoki paketlar yo'qolishiga (Packet loss) duch kelishingiz mumkin, shuning uchun faqat o'rtacha ko'rsatkichga qarab tanlamang.
Xitoy oraliq tugunlaridan foydalanish usuli
Mudfish hozirda Xitoyda bir nechta oraliq tugunlarni boshqaradi. Biroq yuqorida ta'kidlangan xavfsizlik devori sababli ba'zan ushbu oraliq tugunlar tanlansa ham to'g'ri ulanmasligi mumkin. Bunday holatda Ulanish protokollari farqlari havolasiga murojaat qilib, dasturning "Ulanish protokoli"ni o'zgartirib ko'rishingiz tavsiya etiladi.
